Sexta-feira, 7 de Abril de 2017

A VIDA NUMA MALA - Cristina Dangerfield-Vogt e Svenja Länder

LIVRO-NOVIDADE/ NEW BOOK RELEASE/ BUCH NEUERSCHEINUNG/ LIVRE-NOUVEAUTÉ/ YENI KITAP

 

AVidaNumaMala_Umschlag (1).jpg

 

 

 

A questão das Migrações, definidas como movimentos migratórios de pessoas entre vários países e regiões à procura de melhores condições de vida, ou para fugir à repressão e à guerra, é uma constante da História da Humanidade. Em A VIDA NUMA MALA, Armando Rodrigues de Sá e Outras Histórias, as aventuras de migração dos vários viajantes, vindos do Oriente e do Ocidente e que se encontram no porto de abrigo - Alemanha, são contadas pelos próprios no palco que as autoras criaram para este fim no projecto. Paralelamente, Cristina Dangerfield-Vogt e Svenja Länder descrevem e analisam as circunstâncias históricas, sociais, políticas e culturais que enformaram estas grandes vagas de emigração portuguesa, e também turca, nos anos 60, na direcção do centro da Europa, debruçando-se, por fim, sobre os movimentos migratórios actuais. Um desconhecido em Portugal, Armando Rodrigues de Sá é um símbolo da imigração na Alemanha que as autoras quiseram dar a conhecer a um público mais vasto. É deste símbolo criado pelos alemães que a jornalista e a historiadora partiram à procura dos testemunhos da família de Sá e de outros viajantes fazendo a ponte para os refugiados hoje. Last but not least, o Leitmotiv deste livro, em dois tempos, e a duas mãos, é a viagem de comboio efectuada por Armando Rodrigues de Sá, de Lisboa para Colónia, em 1964, viagem esta que a historiadora, Svenja Länder, e António de Sá, neto de Armando, voltaram a fazer em 2014. As fotografias que ilustram A VIDA NUMA MALA conferem ao projecto uma visualidade especialmente marcante e impossível de ignorar, ficando bem clara a mensagem que as autoras quiseram passar, «que o Mundo é de todos e que há lugar para todos» citado do comentário de José António Cerejo, Grande Repórter do Público, sobre o projecto de livro A VIDA NUMA MALA.

 

„A Vida Numa Mala“: Geschichten und Analysen zur Arbeitermigration

Das Gesicht der ersten Gastarbeiter und „das Leben im Koffer“

Vor über 50 Jahren kam der millionste Gastarbeiter am Bahnhof Köln-Deutz an und wurde mit Nelken, einem Moped und Blitzlichtgewitter empfangen - dies gab nicht nur den Gastarbeitern ein Gesicht, es bot nun auch die Idee für ein Buch.

Von: ,

Die Einwanderung der ersten Gastarbeitergeneration nach Deutschland hat lange Zeit kaum die Aufmerksamkeit der deutschen Mehrheitsgesellschaft auf sich gezogen. Viele sahen darin ein vorübergehendes Phänomen, andere wiederum gingen davon aus, dass ihre Integration ein Selbstläufer sein wird. Allen aber war wichtig, dass der Wohlstand durch den Beitrag der Gastarbeiter gehalten werden konnte.

Diese mangelhafte Einstellung hat der Schweizer Schriftstelle Max Frisch mit dem historischen Satz „Wir haben Arbeiter gerufen, es sind aber Menschen gekommen“ kurz und knapp auf dem Punkt gebracht. Einer dieser Menschen war der damals 38 jährige Portugiese Armando Rodrigues de Sá, der im September 1964 nach Deutschland kam. Im Gegensatz zu den anderen Gastarbeitern gelangte de Sá zu unbeabsichtigter Berühmtheit, weil er von der deutschen Wirtschaft als der „millionste Gastarbeiter“ auserkoren wurde. Das machte ihn in der deutschen Presse kurzzeitig zum Star. Eine offizielle Delegation empfing ihn am Bahnhof Köln-Deutz: Mit einem Strauß Nelken, einer Ehrenurkunde sowie einem Zündapp-Moped hießen sie de Sá feierlich willkommen.

Es handelte sich dabei um eine Aktion des Arbeitgeberverbandes, der an einem positiven Image der Gastarbeitereinwanderung  interessiert war. Bereits damals gab es Widerstand aus Teilen der Mehrheitsgesellschaft. Der 1926 geborene Armando Rodrigues de Sá ging nach einigen Jahren wieder zurück nach Portugal. Er starb am 5. Juni 1979 im Alter von 53 Jahren.

Nach über 50 Jahren beschäftigen sich die Autorinnen Cristina Dangerfield-Vogt und Svenja Länder in ihrem Buch  „A Vida Numa Mala – Das Leben im Koffer“ mit der Geschichte von de Sá und anderen Gastarbeitern aus den sechziger Jahren. Der deutschen Historikerin Svenja Länder zufolge hat der bei der Einreise 38-jährige Portugiese der ersten Gastarbeitergeneration ein Gesicht gegeben: „Unsere Idee für das Buch entstand, als ich im September 2014 mit dem Enkel des ein-millionsten Gastarbeiters Armando Rodrigues de Sá aus Vale de Madeiros, einem kleinen Dorf im Nordosten Portugals, antrat, und uns das zu den Feierlichkeiten zum 50-jährigen Jubiläum in Köln führen sollte.“ Den Kontakt mit ihrer Co-Autorin Cristina Dangerfield-Vogt nahm sie vorher per Facebook auf. Von ihr und dem Enkel stammen die Gesprächsthemen für die gemeinsame Reise durch mehrere Ländern: „Die Grundidee des Buches sollte sein, eine Reise durch die Vergangenheit zu machen, während die Reise in der Gegenwart parallel stattfindet“, sagt Länder.

Das vorerst nur auf Portugiesisch erschienene Buch, in dem neben den Geschichten portugiesischer auch die türkischer Gastarbeiter erzählt werden, haben die beiden Autoren im Portugiesischen Kulturhaus in Berlin der Öffentlichkeit vorgestellt. Über die Gründe, auch türkische Gastarbeiter in das Buch aufzunehmen, sagt Dangerfield-Vogt: „Es gibt viele Ähnlichkeiten zwischen beiden Einwanderungsgruppen. Eine von ihnen ist die große Vergangenheit, auf die beide Völker blicken. So wie die Osmanen sahen sich auch die Portugiesen als Erben einer prachtvollen Vergangenheit.“

Eine andere Ähnlichkeit seien die politischen Umstände, unter denen die Abkommen für die Gastarbeitermigration mit Deutschland abgeschlossen wurden. In Portugal herrschte 1964, dem Jahr, in dem das Abkommen unterzeichnet wurde, die Diktatur von António de Oliveira Salazar. In der Türkei hatten die Militärs im Jahre 1960 geputscht und den demokratisch gewählten Ministerpräsidenten Adnan Menderes sowie zwei weitere Minister hingerichtet. Das Abkommen mit der Türkei wurde am 30. Oktober 1961 unterzeichnet. Auf die politischen Umstände der 1960er Jahre ging der Gastredner des Abends, der portugiesische EU-Abgeordnete Paulo Pisco, ein. Er bemängelte, dass es in Portugal immer noch kein Nationales Museum für Migration gibt, obwohl viele Portugiesen nach knapp 50 Jahren ihre Heimat wieder verlassen. Die letzte Zählung ergab 134.000 Portugiesen in Deutschland. Diesmal ist der Auslöser jedoch kein „Wirtschaftswunder“ in Deutschland, sondern die  Finanzkrise, unter der Portugal neben Griechenland und Spanien besonders zu leiden hat.

Im kleinen Saal, in dem das Buch vorgestellt wurde, drängten sich die Zuhörer Schulter an Schulter. Neben portugiesischen und deutschen Gästen waren auch Berliner Türken anwesend. Ein Thema der Diskussion war, wie die Einwanderung Deutschland verändert hat. Beide Autorinnen stellten dabei nicht nur auf den großen Beitrag der Gastarbeiter für die deutsche Wirtschaft heraus und vertraten die Meinung, dass die Einwanderer das Land im Herzen Europas –  unabhängig davon, aus welchem Land sie kamen – nachhaltig geprägt haben. Und zwar positiv: „In Deutschland findet ein toller Dialog zwischen den Kulturen und Religionen statt. Das Land ist durch die Einwanderung viel bunter geworden. Die Gastarbeitereinwanderung hatte zur Folge, dass Strukturen für die Integration aufgebaut wurden, auf die man jetzt in der Flüchtlingspolitik zurückgreifen kann. Sie werden die Integration der Flüchtlinge erleichtern“, sagen sie gegenüber DTJ.

Durch die Umayyadenherrschaft auf der iberischen Halbinsel, das berühmte Al-Andalus, wurden die Portugiesen auch von der arabischen Kultur geprägt. Die Ummayyaden und ihre Nachfolger herrschten dort vom 8. bis 15. Jahrhundert. Dieser Einfluss ist auch erkennbar am Namen des portugiesischen Verlags Oxála, bei dem das Buch erscheinen ist. Oxála heißt auf Deutsch  „Hoffentlich“. Es kommt von der arabischen Wendung „Inschallah“- So Gott will. Dangerfield-Vogt dazu: „Das hat uns oft bei der Arbeit mit diesem Buch begleitet. Und jetzt ist es da!“

 

Von: ,  in Deutsch Türkischen Nachrichten

http://dtj-online.de/die-ersten-gastarbeiter-und-das-leben-im-koffer-73927

 

İş göçü tarihine farklı bir bakış

Armando Rodrigues de Sá ve “Valiz İçinde Bir Hayat“

 

Günümüzde yaşanan olayları doğru anlamanın en önemli yollarından biri de tarihe bakmak. 1960’lı yıllarda başlayan iş göçü uzun zaman Alman toplumunun dikkatini çekmedi bile. Bir çoğu için olay zaten geçici bir olgu idi. Onlara göre gün gelecek,  „misafir işçilerin – Gastarbeiter” misafirliği bitecek ve ülkelerine geri döneceklerdi.

Bir başka kesim için ise çoğunluğu itibari ile taşradan gelen bu insanların Alman toplumuna uyumu sorunsuz gerçekleşecekti. Kısacası konuyla ilgilenmeye değmezdi. İstisnasız herkesin ortak bir beklentisi vardı; o da misafir işçiler sayesinde İkinci Dünya Savaşı esnasında yerle bir olan Almanya’da 1950lı yıllarda yakalanan refahın korunması ve zenginliğin artması idi.

Misafir işçiler buna katkı sağladıkları müddetçe ve sosyal hayatta da fazla görünür olmadıklarına sürece sorun yoktu. Refahın garantörü Almanya’nın yeni sakinlerine bu ilgisizliği dönemin önemli yazarlarından İsviçreli Max Frisch şu veciz cümle ile özetlemişti: ‚Biz iş gücü davet ettik, ama insanlar geldi.”

Bu insanlardan biri de diğer misafir işçilere göre ileri yaşta olan  Armando Rodrigues de Sá idi.  38 yaşındaki Portekizli Sa 1964 yılında Köln-Deutz tren garına indiğinde hiç beklemediği bir sürprizle karşılaşır. Bir basın ordusunun eşliğinde Alman İşverenler Birliği heyeti Sa’ya ‚Almanya’ya hoş geldin’ der ve kendisine üç hediye takdim eder: Bir buket karanfil,  Zündapp marka bir motosiklet ve bir onur belgesi.  Bu kadar ilgi beklemeyen Sa’ya verilen üçüncü hediye ise bir onur belgesi.  Alman işverenler kendisini ‘bir milyonuncu misafir işçi’ olarak kayda girmiş ve bunu bir basın kampanyası eşliğinde kamuoyuna duyurmak istiyorlardı.

.. ve 50 yıl sonra

Aradan 50 yıl geçtikten sonra Sa bu sefer biri Alman diğer Portekiz iki yazarın gündemine girer. Bunlardan biri uzun yıllar Türkiye’de yaşadıktan sonra Berlin’e yerleşen Cristina Dangerfield-Vogt diğer ise  tarihçi Svenja Länder. Birbiri ile sosyal medya üzerinden tanışan iki yazar „A Vida Numa Mala – Valiz İçinde Bir Hayat“ isimli kitaplarında 1979 yılında döndüğü memleketinde vefat eden Sa’nın hikayesini anlatmakla kalmaz,  günümüze  taşır.

Länder Sa’nın göçmenlere bir yüz  ve kimlik verdiğini belirterek kitap hakkında şunları söyledi: „ Kitaba Sa’nın 50 yıl önce yaptığı tren yolculuğu ilham kaynağı oldu. Ben de Eylül 2014’te bir milyonuncu misafir işçi olan Sa’nın torunu ile doğum yeri olan  Vale de Madeiros köyünden Portekiz iş göçünün 50. yıl kutlamalarının yapıldığı Köln’e  yolculuk yaptım. Bu yolculukta konuştuğumuz ve değerlendirdiğimiz konular kitapta yer alıyor“  Cristina Dangerfield-Vogt Portekiz’in güney doğusundaki bir köyde başlayan ve Köln’e varıncaya kadar bir çok farklı ülkede uğrak yapan  yolculukta ele alınacak konular hakkında yardımcı olmuş.

Ne de olsa ele alınacak konu sadece 53 yaşında vefat eden Sa’nın hayatı değil:  „Niyetimiz kitapta iki yoluculuğa aynı anda yer vermekti. Bir taraftan bundan 50 yıl önce Sa’nın tek başına Portekiz’den Almanya’ya gelişi var diğer tarafta ise bugün olaya bizim bakışımız. Bunlar iki farklı şey.”

 

Şimdilik sadece Portekizce yayınlanan kitabı ilginç kılan sadece bu değil.

Yazarlar ilk defa bir milyonuncu misafir işçinin hikayesini anlatırken aynı dönemde Almanya’ya gelen Türk gurbetçilerin hikayesini unutmadıkları gibi Almanya gündeminin en önemli tartışma konusu olan mültecilere de yer vermişler.

Neden Portekizlerle beraber Türklere de yer verdikleri sorusuna Dangerfield-Vogt şu cevabı veriyor: „Bu iki göçmen grubu arasında çok benzerlikler var. Bunlardan biri iki milletin de şanlı bir geçmişe bakıyor olmalarıdır. Türklerde olduğu gibi Portekizler de kendilerini parlak bir geçmişin varisleri olarak görüyor.“

Benzerlik bununla sınırlı değil. İki ülkeden Almanya’ya göçün gerçekleştiği yıllardaki siyasi şartlarda da benzerlik var. Almanya’nın Portekiz ile anlaşmayı   imzaladığı 1964 yılında Lizbon’da António de Oliveira Salazar yönetiminde bir diktatör rejim vardı.

Türkiye’de de iş göçü anlaşmasından bir yıl önce ordu darbe yapmış ve Başbakan Adnan Menderes ile iki bakanı idam etmişti. Kitabın tanıtıldığı Berlin’deki Portekiz Kültür Merkezinde göçün gerçekleştiği dönemdeki siyası şartlara AP Milletvekili Paulo Pisco değindi.

Aradan on yıllar geçmesine rağmen Portekiz’de halen ulusal bir göç müzesinin olmadığını ifade eden Pisco günümüzde  yeni göçlerin yaşandığını altını çizdi. Bu seferki göçün sebebi Alman ekonomi mucizesi değil, Akdeniz ülkeleri ile birlikte Portekiz’i de etkisi altına alan mali kriz.

Programın yapıldığı küçük salon son sandalyesine kadar doluydu. Misafirler arasında Alman ve Portekizliler dışında  Berlinli Türkler de vardı.  Kitaptan parçaların okunduğu akşamda önemli tartışma konularından biri de mülteci konusu idi.

Kitabın yazarları mülteci konusunun ‘sorun’ olarak tanımlanmasını doğru bulmuyor: “Almanya’da kültürler arasında  insanı kendine hayran bırakacak şekilde bir diyalog yaşanıyor. Göç geçeği Avrupa’nın kalbinde yer alan Almanya’yı olumlu anlamda değiştirdi.

Bu tespit sadece ülkenin ekonomisi için geçerli değil. Almanya daha renkli ve canlı oldu. Ayrıca bundan 50 sene önce başlayan işçi göçü sayesine Almanya bugün mültecilerin ülkeye uyumunda faydalandığı alt yapıyı oluşturdu.

Biz mültecilerin Almanlarla ortak yaşamının kendilerine ‘misafir işçi’ olarak bakılan insanlardan daha başarılı geçeceğine inanıyoruz.“

SÜLEYMAN BAĞ in Zaman online

03.05.2016 20:22

 

 

publicado por Cristina Dangerfield-Vogt - Jornalista às 10:23
link do post | comentar | favorito
|

.mais sobre mim

.pesquisar

 

.Abril 2017

Dom
Seg
Ter
Qua
Qui
Sex
Sab

1

2
3
4
5
6
7
8

9
10
11
12
13
14
15

16
17
18
19
20
21
22

23
24
25
26
27
28
29

30


.posts recentes

. A VIDA NUMA MALA - Cristi...

. A VIDA NUMA MALA de Crist...

. Dia do Holocausto em Isra...

. Nação Judaica e os "Justo...

. The General's Son by Miko...

. Sayed Kashua leaving Isra...

. Jaffa - a Palestinian ord...

. Would Sephardic Jews righ...

. Dia Internacional do Holo...

. Um Ano em Telavive - curr...

.arquivos

. Abril 2017

. Fevereiro 2016

. Abril 2015

. Janeiro 2015

. Julho 2014

. Março 2014

. Fevereiro 2014

. Janeiro 2014

. Novembro 2013

. Outubro 2013

. Agosto 2013

. Maio 2013

. Dezembro 2012

. Novembro 2012

. Outubro 2012

. Agosto 2012

. Maio 2012

. Fevereiro 2012

. Dezembro 2011

. Outubro 2011

. Julho 2011

. Maio 2011

. Abril 2011

. Fevereiro 2011

. Dezembro 2010

. Novembro 2010

. Outubro 2010

. Setembro 2010

. Maio 2010

. Março 2010

. Fevereiro 2010

. Janeiro 2010

. Dezembro 2009

. Novembro 2009

. Outubro 2009

. Setembro 2009

.tags

. todas as tags

.links

blogs SAPO

.subscrever feeds